Ўзбекистонда кичик бизнес учун солиқ имтиёзлари 2026: тадбиркорлар учун тўлиқ қўлланма

2026 йилда Ўзбекистон иқтисодиёти янги босқичга қадам қўймоқда, бу эса тадбиркорлар учун ҳам янги имкониятлар, ҳам масъулиятлар демакдир.

Кўплаб бизнес эгалари "қайси солиқларни камроқ тўлашим мумкин?" ёки "давлат бераётган имтиёзлардан қандай фойдалансам бўлади?" деган саволлар устида бош қотирмоқда. Тўғри қўлланилган солиқ имтиёзи нафақат пулни тежайди, балки бизнесингизни кенгайтириш учун қўшимча ресурс яратади. Ушбу мақолада 2026 йил учун барча долзарб имтиёзларни бир жойга жамладик.

2026 йилда айланмадан олинадиган солиқ бўйича қандай имтиёзлар сақланиб қолди?

Айланмадан олинадиган солиқ (оборот солиғи) Ўзбекистондаги кичик бизнес субъектлари учун энг оммабоп солиқ режими ҳисобланади. Энг асосийси, 1 миллиард сўмгача айланмага эга бўлган якка тартибдаги тадбиркорлар (ЯТТ) учун 1 фоизлик ставка сақланиб қолган. Бу Тошкент ва бошқа ҳудудлардаги чакана савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасидаги тадбиркорлар учун катта енгилликдир.

Шунингдек, иқтисодий ривожланиш даражаси паст бўлган (5-тоифа) туманларда рўйхатдан ўтган ва фаолият юритаётган тадбиркорлар учун айланмадан олинадиган солиқ, фойда солиғи ва ижтимоий солиқ 1 фоиз миқдорида белгиланган. Бу ҳудудий тенгсизликни камайтириш ва чекка қишлоқларда бизнесни ривожлантиришга қаратилган стратегиянинг бир қисмидир. Агар сизнинг бизнесингиз ушбу ҳудудларда жойлашган бўлса, солиқ юкингиз деярли нолга тенг бўлиши мумкин.

Муҳим шарт: имтиёздан фойдаланиш учун фақат ҳудудда рўйхатдан ўтиш кифоя эмас — ҳақиқатда ўша ерда фаолият юритиш ва ишчиларга камида 2 минимал иш ҳақи (МИҲ) миқдорида маош тўлаш талаб этилади.

IT Park резидентлари ва стартаплар учун махсус солиқ режими қандай?

Ўзбекистон рақамли иқтисодиётни ривожлантиришга урғу бераётгани боис, IT соҳасидаги имтиёзлар 2026 йилда ҳам энг жозибадор бўлиб қолмоқда.

Стартаплар учун бу жуда муҳим, чунки дастлабки йилларда ҳар бир сўм тежаб қолиниши лойиҳанинг омон қолишига ёрдам беради. IT Park резидентлари ўз хизматларини экспорт қилганда қўшилган қиймат солиғидан (ҚҚС) ҳам озод қилинади. Тошкент шаҳридаги кўплаб коворкинг марказларида фаолият юритаётган фрилансерлар ва кичик жамоалар учун бу катта имкониятдир.

Шунингдек, 2026 йилдан бошлаб миллий филмлар ва сериаллар ишлаб чиқарувчи компаниялар учун ҳам фойда солиғи бўйича 0 фоиз ставкаси ва 1 фоизлик ижтимоий солиқ имтиёзи жорий этилган.

Қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат саноатидаги янги имтиёзлар рўйхати

2026 йил 1 январдан бошлаб қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштирувчилар учун ҚҚС бўйича нол ставкаси жорий этилди. Бу пахта ва ғалладан ташқари барча ўзида етиштирилган маҳсулотларга тегишли. Бу нима дегани? Сиз маҳсулот сотаётганингизда ҚҚС ҳисобламайсиз, лекин ўғит, ёқилғи ва техника сотиб олаётганда тўлаган ҚҚС суммасини давлатдан қайтариб олиш (зачёт қилиш) ҳуқуқига эга бўласиз.

Иссиқхона хўжаликлари учун ҳам яхши янгиликлар бор: уларнинг даромади умумий даромаднинг 60 фоизидан кўпини ташкил этса, улар 2029 йилгача ижтимоий солиқни 1 фоиз ставкада тўлайдилар. Бу кичик фермер хўжаликлари ва агробизнес вакиллари учун харажатларни сезиларли даражада камайтиради.

Бундан ташқари, мева-сабзавот маҳсулотларини замонавий қадоқларда экспорт қилувчи тадбиркорлар учун фойда солиғи ва айланмадан олинадиган солиқ бўйича ставкалар 1 фоиз этиб белгиланган. Бу Ўзбекистон маҳсулотларини жаҳон бозорида рақобатбардош қилиш учун қилинган қадамдир.

Экспорт қилувчи корхоналар учун фойда солиғи қандай ҳисобланади?

Ўзбекистон ҳукумати экспорт ҳажмини ошириш мақсадида экспортёрларга сезиларли имтиёзлар бермоқда. Агар сизнинг товар ёки хизматларингиздан келган даромад умумий тушумнинг 15 фоизидан ортиғини ташкил қилса, сиз фойда солиғи ставкасини камайтириш ҳуқуқига эгасиз.

Бу нафақат ишлаб чиқариш, балки фрилансерлар учун ҳам амал қилади — масалан, чет эллик мижозлар билан ишлайдиган дастурчилар ушбу имтиёзларни қонуний расмийлаштиришлари мумкин. Шуни ёдда тутиш керакки, экспорт даромадини тасдиқлаш учун электрон ҳужжат айланиши тизимидан фойдаланиш ва валюта тушумларини ўз вақтида назорат қилиш шарт.

Экология ва "яшил" технологиялар учун солиқ преференциялари

2026 йилда экология масаласи солиқ қонунчилигида ҳам ўз аксини топмоқда. Чиқиндиларни йиғиш, саралаш ва қайта ишлаш билан шуғулланувчи корхоналар учун фойда солиғи ва ижтимоий солиқ 1 фоиз миқдорида белгиланган. Бу имтиёз 2031 йилгача узайтирилган бўлиб, яшил бизнесни ривожлантиришга катта туртки беради.

Бундан ташқари, электромобиллар учун қувватлаш станциялари (зарядкалар) ва уларнинг бутловчи қисмларини олиб киришда божхона божларидан озод қилиниш имтиёзи ҳам мавжуд. Агар корхонангиз ўз ҳудудида қуёш панеллари ўрнатса ёки энергия тежамкор технологияларни жорий қилса, мол-мулк солиғи ва ер солиғидан маълум муддатга озод қилинишингиз мумкин.

Ижтимоий соҳа ва таълим муассасалари учун солиқ енгилликлари

Хусусий таълим ва тиббиёт соҳалари Ўзбекистонда стратегик муҳим ҳисобланади. Шунинг учун ўқув марказлари ва хусусий клиника эгалари учун фойда солиғидан тўлиқ озод қилиш имтиёзи 2026 йилда ҳам ўз кучида қолмоқда. Бу бўшаган маблағларни ходимларнинг малакасини оширишга ёки янги ускуналар сотиб олишга йўналтириш имконини беради.

Ўқув марказлари учун яна бир қулайлик шундаки, улар фойдаланадиган бинолар бўйича мол-мулк солиғи ставкалари камайтирилган. Муҳими, ушбу имтиёзлар фақат лицензияга эга бўлган ва ўз фаолиятини шаффоф юритадиган муассасалар учун амал қилади.

Имтиёзлардан қандай қилиб максимал фойда олиш мумкин?

2026 йилда Ўзбекистонда кичик бизнес учун солиқ имтиёзлари жуда ранг-баранг ва кенг қамровли. Бироқ, улардан фойдаланиш учун қонунчиликдаги барча майда деталларни билиш талаб этилади. Нотўғри қўлланилган имтиёз келгусида катта жарималарга ва солиқ текширувларига сабаб бўлиши мумкин.

Айнан шу жойда тўғри ҳисобга олиш ва ҳужжатлаштириш ҳал қилувчи аҳамият касб этади: имтиёзли режимда ишлаётган бўлсангиз ҳам, барча шартларга (ҳудудий жойлашув, ходимлар маоши, экспорт улуши, лицензия мавжудлиги) риоя қилинаётганини тасдиқловчи ҳужжатлар тартибда бўлиши шарт.

Keeping платформаси айнан шу вазифада ёрдам беради: ҳисоботлар автоматик шакллантирилади, даромад таркиби (жумладан экспорт улуши) дашборд орқали кузатилади, ҳужжатлар Hujjat.uz орқали электрон шаклда сақланади. Бу эса имтиёзли ставкани қўллаш учун зарур шартларга риоя қилинаётганини исталган вақтда текшириш ва тасдиқлаш имконини беради.

Солиқ имтиёзларингизни тўғри ва хатосиз қўллашни хоҳласангиз, Keeping платформасини бепул синаб кўринг.