O'zbekistonda kichik biznes uchun soliq imtiyozlari 2026: tadbirkorlar uchun to'liq qo'llanma

2026-yilda O'zbekiston iqtisodiyoti yangi bosqichga qadam qo'ymoqda, bu esa tadbirkorlar uchun ham yangi imkoniyatlar, ham mas'uliyatlar demakdir.

Ko'plab biznes egalari "qaysi soliqlarni kamroq to'lashim mumkin?" yoki "davlat berayotgan imtiyozlardan qanday foydalansam bo'ladi?" degan savollar ustida bosh qotirmoqda. To'g'ri qo'llanilgan soliq imtiyozi nafaqat pulni tejaydi, balki biznesingizni kengaytirish uchun qo'shimcha resurs yaratadi. Ushbu maqolada 2026-yil uchun barcha dolzarb imtiyozlarni bir joyga jamladik.

2026-yilda aylanmadan olinadigan soliq bo'yicha qanday imtiyozlar saqlanib qoldi?

Aylanmadan olinadigan soliq (oborot solig'i) O'zbekistondagi kichik biznes subyektlari uchun eng ommabop soliq rejimi hisoblanadi. Eng asosiysi, 1 milliard so'mgacha aylanmaga ega bo'lgan yakka tartibdagi tadbirkorlar (YaTT) uchun 1 foizlik stavka saqlanib qolgan. Bu Toshkent va boshqa hududlardagi chakana savdo va xizmat ko'rsatish sohasidagi tadbirkorlar uchun katta yengillikdir.

Shuningdek, iqtisodiy rivojlanish darajasi past bo'lgan (5-toifa) tumanlarda ro'yxatdan o'tgan va faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar uchun aylanmadan olinadigan soliq, foyda solig'i va ijtimoiy soliq 1 foiz miqdorida belgilangan. Bu hududiy tengsizlikni kamaytirish va chekka qishloqlarda biznesni rivojlantirishga qaratilgan strategiyaning bir qismidir. Agar sizning biznesingiz ushbu hududlarda joylashgan bo'lsa, soliq yukingiz deyarli nolga teng bo'lishi mumkin.

Muhim shart: imtiyozdan foydalanish uchun faqat hududda ro'yxatdan o'tish kifoya emas — haqiqatda o'sha yerda faoliyat yuritish va ishchilarga kamida 2 minimal ish haqi (MIH) miqdorida maosh to'lash talab etiladi.

IT Park rezidentlari va startaplar uchun maxsus soliq rejimi qanday?

O'zbekiston raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga urg'u berayotgani bois, IT sohasidagi imtiyozlar 2026-yilda ham eng jozibador bo'lib qolmoqda.

Startaplar uchun bu juda muhim, chunki dastlabki yillarda har bir so'm tejab qolinishi loyihaning omon qolishiga yordam beradi. IT Park rezidentlari o'z xizmatlarini eksport qilganda qo'shilgan qiymat solig'idan (QQS) ham ozod qilinadi. Toshkent shahridagi ko'plab kovorking markazlarida faoliyat yuritayotgan frilanserlar va kichik jamoalar uchun bu katta imkoniyatdir.

Shuningdek, 2026-yildan boshlab milliy filmlar va seriallar ishlab chiqaruvchi kompaniyalar uchun ham foyda solig'i bo'yicha 0 foiz stavkasi va 1 foizlik ijtimoiy soliq imtiyozi joriy etilgan.

Qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat sanoatidagi yangi imtiyozlar ro'yxati

2026-yil 1-yanvardan boshlab qishloq xo'jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilar uchun QQS bo'yicha nol stavkasi joriy etildi. Bu paxta va g'alladan tashqari barcha o'zida yetishtirilgan mahsulotlarga tegishli. Bu nima degani? Siz mahsulot sotayotganingizda QQS hisoblamaysiz, lekin o'g'it, yoqilg'i va texnika sotib olayotganda to'lagan QQS summasini davlatdan qaytarib olish (zachet qilish) huquqiga ega bo'lasiz.

Issiqxona xo'jaliklari uchun ham yaxshi yangiliklar bor: ularning daromadi umumiy daromadining 60 foizidan ko'pini tashkil etsa, ular 2029-yilgacha ijtimoiy soliqni 1 foiz stavkada to'laydilar. Bu kichik fermer xo'jaliklari va agrobiznes vakillari uchun xarajatlarni sezilarli darajada kamaytiradi.

Bundan tashqari, meva-sabzavot mahsulotlarini zamonaviy qadoqlarda eksport qiluvchi tadbirkorlar uchun foyda solig'i va aylanmadan olinadigan soliq bo'yicha stavkalar 1 foiz etib belgilangan. Bu O'zbekiston mahsulotlarini jahon bozorida raqobatbardosh qilish uchun qilingan qadamdir.

Eksport qiluvchi korxonalar uchun foyda solig'i qanday hisoblanadi?

O'zbekiston hukumati eksport hajmini oshirish maqsadida eksportyorlarga sezilarli imtiyozlar bermoqda. Agar sizning tovar yoki xizmatlaringizdan kelgan daromad umumiy tushumning 15 foizidan ortig'ini tashkil qilsa, siz foyda solig'i stavkasini kamaytirish huquqiga egasiz.

Bu nafaqat ishlab chiqarish, balki frilanserlar uchun ham amal qiladi — masalan, chet ellik mijozlar bilan ishlaydigan dasturchilar ushbu imtiyozlarni qonuniy rasmiylashtirishlari mumkin. Shuni yodda tutish kerakki, eksport daromadini tasdiqlash uchun elektron hujjat aylanishi tizimidan foydalanish va valyuta tushumlarini o'z vaqtida nazorat qilish shart.

Ekologiya va "yashil" texnologiyalar uchun soliq preferensiyalari

2026-yilda ekologiya masalasi soliq qonunchiligida ham o'z aksini topmoqda. Chiqindilarni yig'ish, saralash va qayta ishlash bilan shug'ullanuvchi korxonalar uchun foyda solig'i va ijtimoiy soliq 1 foiz miqdorida belgilangan. Bu imtiyoz 2031-yilgacha uzaytirilgan bo'lib, yashil biznesni rivojlantirishga katta turtki beradi.

Bundan tashqari, elektromobillar uchun quvvatlash stansiyalari (zaryadkalar) va ularning butlovchi qismlarini olib kirishda bojxona bojlaridan ozod qilinish imtiyozi ham mavjud. Agar korxonangiz o'z hududida quyosh panellari o'rnatsa yoki energiya tejamkor texnologiyalarni joriy qilsa, mol-mulk solig'i va yer solig'idan ma'lum muddatga ozod qilinishingiz mumkin.

Ijtimoiy soha va ta'lim muassasalari uchun soliq yengilliklari

Xususiy ta'lim va tibbiyot sohalari O'zbekistonda strategik muhim hisoblanadi. Shuning uchun o'quv markazlari va xususiy klinika egalari uchun foyda solig'idan to'liq ozod qilish imtiyozi 2026-yilda ham o'z kuchida qolmoqda. Bu bo'shagan mablag'larni xodimlarning malakasini oshirishga yoki yangi uskunalar sotib olishga yo'naltirish imkonini beradi.

O'quv markazlari uchun yana bir qulaylik shundaki, ular foydalanadigan binolar bo'yicha mol-mulk solig'i stavkalari kamaytirilgan. Muhimi, ushbu imtiyozlar faqat litsenziyaga ega bo'lgan va o'z faoliyatini shaffof yuritadigan muassasalar uchun amal qiladi.

Imtiyozlardan qanday qilib maksimal foyda olish mumkin?

2026-yilda O'zbekistonda kichik biznes uchun soliq imtiyozlari juda rang-barang va keng qamrovli. Biroq, ulardan foydalanish uchun qonunchilikdagi barcha mayda detallarni bilish talab etiladi. Noto'g'ri qo'llanilgan imtiyoz kelgusida katta jarimalarga va soliq tekshiruvlariga sabab bo'lishi mumkin.

Aynan shu joyda to'g'ri hisobga olish va hujjatlashtirish hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi: imtiyozli rejimda ishlayotgan bo'lsangiz ham, barcha shartlarga (hududiy joylashuv, xodimlar maoshi, eksport ulushi, litsenziya mavjudligi) rioya qilinayotganini tasdiqlovchi hujjatlar tartibda bo'lishi shart.

Keeping platformasi aynan shu vazifada yordam beradi: hisobotlar avtomatik shakllantiriladi, daromad tarkibi (jumladan eksport ulushi) dashboard orqali kuzatiladi, hujjatlar Hujjat.uz orqali elektron shaklda saqlanadi. Bu esa imtiyozli stavkani qo'llash uchun zarur shartlarga rioya qilinayotganini istalgan vaqtda tekshirish va tasdiqlash imkonini beradi.

Soliq imtiyozlaringizni to'g'ri va xatosiz qo'llashni xohlasangiz, Keeping platformasini bepul sinab ko'ring.